دانلود کتاب Engineering Ethics

خیابانی به یکباره فرو می‌نشیند و خودرویی را می‌بلعد؛ خودرویی که اگر بلعیده نمی‌شد در گوشه‌ای از شهر شاید خودسوزی می‌کرد. هواپیمایی در حال اوج گرفتن در خیابان کناری زمین می‌خورد. قطاری مسافرانش را به مرگ می‌رساند. شهری شعله می‌کشد و پلاسکویی فرو می‌ریزد. غول فلزی فاز 13 پارس جنوبی به اعماق دریا می‌رود. و حال گوشی همراهم را در دستانم منفجر می‌بینم.

همسان با روش کتاب با مثال شروع کردم؛ زیرا موضوع چنان است که بود و نبودش و یا چقدر بودنش در نتیجه‌اش ظهور و بروز خواهد نمود و احتمالا این بهترین روش برای کسب درک بهتری از اهمیت چنین موضوعیست. آقای فلدرمن به خوبی کتابش را می‌آغازد. اما به دو دلیل نمونه‌هایی بومی ذکر شد. اول اینکه خواننده ایرانی درکی روشن‌تر از موضوع پیدا کند و دیگر آنکه شرایط کنونی کشور در ارتباط با موضوع بهتر نشان داده شود. ترجمه چنین کتابی در شرایط فعلی بسیار ضروری است؛ زیرا لازم است که اخلاق در جامعه مهندسی کشور جدی گرفته شود. چرا که همواره در هر جامعه‌ای گفت‌وگویی خاموش و پیچیده میان مهندسان و جامعه جریان دارد. گفتگویی نه از جنس کلمه و صوت که بیشتر از جنس اثر. گفت‌وگویی که بسیاری از طرف‌های آن از قرارداشتن در موقعیت بی‌خبرند و به همین دلیل گاهی بداخلاقی‌ها و بی‌اخلاقی‌هایی در مسیر آن رخ می‌نماید. اما در هر صورت رعایت اخلاق در گفتگوی میان مهندسان و جامعه اولویتی است که اگر جدی گرفته نشود، خشونت به بار می‌آورد؛ خشونتی که انسان‌ها را قربانی و محیط زیست را سلاخی می‌کند و سرمایه‌ها را به آتش می‌کشد.

کتاب پیش رو به تفصیل از چیستی، چرایی و چگونگی چنین اخلاقی سخن می‌گوید: «اخلاق مهندسی». و آن را این‌گونه تعریف می‌کند: «اخلاق مهندسی تصمیمات اخلاقی است که باید توسط مهندسان در طول دوره کار مهندسی اتخاذ شود» و نیز هدف از طرح موضوع را «توانایی پاسخگویی مناسب مهندسان به چالش‌های اخلاقی پیش‌آمده در طول دوره کار مهندسی» می‌داند. دیدگاهی بس تامل برانگیز و خلاقانه در نگاه آقای فلدرمن وجود دارد که نشان از درک روح فضای مهندسی دارد. او در هر فصلی علاوه بر توضیح مبانی، نمونه‌های متعددی را شرح می‌دهد و در پایان هر فصل نیز پرسش‌هایی برای تأمل در هر مسئله مطرح می‌کند.

در فصل اول فلدرمن ما را سوار فورد پینتو می‌کند و پیرامون اخلاق و ریشه‌های آن، رابطه‌اش با قانون، رابطه اخلاق مهندسی و اخلاق فردی، چرایی و ضرورت اخلاق مهندسی می‌گرداند. همزمان داستان سه دختری را که پینتو به علت نقص فنی به کام آتش فرستاده بود، برایمان تعریف می‌کند: «در 10اوت 1978 ، یک خودروی پینتو در بزرگراهی در ایندیانا از عقب تصادف کرد. در اثر این سانحه مخزن سوخت خودرو منفجر شد که به مرگ سه دختر نوجوان داخل خودرو انجامید ...». همین کافی‌ست تا ما را متوجه کند با چه موضوعی روبه‌رو هستیم و ترس سراسر وجودمان را فرا بگیرد چرا که ما نیز همگی سوار بر یک پینتو هستیم!

آیا سازندگان پینتو حرفه‌ای بودند؟ اصولا حرفه‌ای یعنی چه؟ حرفه را چگونه تعریف کنیم؟ آیا مهندسی که در شرکت فورد، طراحی پینتو را به عهده گرفته بود به آن به عنوان یک حرفه می‌نگریست؟ پرسش‌هایی که در فصل دوم بدان‌ها پاسخ داده می‌شود و سنگ محکی به دست می‌دهد تا به آن حرفه را از غیرحرفه بازشناسیم و در پایان مهندسی را حرفه بدانیم. در ادامه به اصطلاح آشنایی برمی خوریم: «منشور اخلاقی».